Cuộc họp đánh giá lần thứ 6 của Công ước chung về An toàn nhiên liệu đã qua sử dụng và An toàn quản lý chất thải phóng xạ

14:02 24/05/2018: Các đại biểu từ 78 thành viên của Công Æ°á»›c chung về An toàn quản lý nhiên liệu và An toàn quản lý chất thải phóng xạ (Công Æ°á»›c chung) đến tham dá»± cuá»™c họp Ä‘ánh giá lần thứ 6 tại Viên, Áo để Ä‘ánh giá việc thá»±c hiện nghÄ©a vụ theo Công Æ°á»›c của các bên tham gia.
 

14:02 24/05/2018: Các đại biểu từ 78 thành viên của Công Æ°á»›c chung về An toàn quản lý nhiên liệu và An toàn quản lý chất thải phóng xạ (Công Æ°á»›c chung) đến tham dá»± cuá»™c họp Ä‘ánh giá lần thứ 6 tại Viên, Áo để Ä‘ánh giá việc thá»±c hiện nghÄ©a vụ theo Công Æ°á»›c của các bên tham gia.
Công Æ°á»›c chung, có hiệu lá»±c vào năm 2001, là công cụ pháp lý quốc tế ràng buá»™c đầu tiên trong lÄ©nh vá»±c an toàn chất thải phóng xạ và quản lý nhiên liệu Ä‘ã qua sá»­ dụng. Các Bên tham gia gá»­i báo cáo quốc gia về công việc của mình theo Công Æ°á»›c để các Bên khác xem xét trong má»™t quá trình nhằm khuyến khích việc cải tiến liên tục.
Các cuá»™c họp Ä‘ánh giá được tổ chức 3 năm má»™t lần. 9 quốc gia - Botswana, Cuba, Jordan, Lesotho, Madagascar, Mexico, Niger, Peru và Serbia - Ä‘ã trở thành thành viên của Công Æ°á»›c kể từ Há»™i nghị Ä‘ánh giá trÆ°á»›c, được tổ chức vào năm 2015.
IAEA là ban thÆ° ký cho các cuá»™c họp của các Bên ký kết. "Công Æ°á»›c chung là má»™t công cụ mạnh mẽ để tăng cường an toàn nhiên liệu Ä‘ã qua sá»­ dụng và chất thải phóng xạ trên toàn thế giá»›i, nhờ má»™t phần vào quá trình Ä‘ánh giá mà các bạn sẽ tiến hành trong hai tuần tá»›i", Tổng Giám đốc IAEA Yukiya Amano phát biểu khai mạc cuá»™c họp hai tuần vào ngày 21 tháng 5. Ông khuyến khích tất cả các nÆ°á»›c thành viên IAEA chÆ°a tham gia Công Æ°á»›c chung và Công Æ°á»›c An toàn hạt nhân: “Sá»± tham gia rá»™ng rãi hÆ¡n vào các Công Æ°á»›c này tăng cường an toàn hạt nhân toàn cầu. Mọi người đều hưởng lợi từ việc chia sẻ kiến ​​thức và kinh nghiệm rá»™ng hÆ¡n. ”
Các Bên tham gia Công Æ°á»›c chung Ä‘ã cam kết đạt được và duy trì mức an toàn cao trong việc quản lý chất thải phóng xạ và nhiên liệu Ä‘ã qua sá»­ dụng. Công Æ°á»›c kêu gọi các Bên có chiến lược và bảo vệ hiệu quả chống lại các mối nguy tiềm ẩn ở tất cả các giai Ä‘oạn của việc quản lý các vật liệu Ä‘ó.
"Tất cả các nÆ°á»›c sá»­ dụng công nghệ hạt nhân có trách nhiệm thiết lập và thá»±c hiện các chiến lược quản lý chất thải phóng xạ toàn diện, cùng vá»›i việc xá»­ lý đến Ä‘iểm cuối", ông Amano nói.
Ông lÆ°u ý rằng các chÆ°Æ¡ng trình xá»­ lý chất thải phóng xạ ở mức thấp, chiếm phần lá»›n chất thải phóng xạ của thế giá»›i, Ä‘ã được thá»±c hiện thành công trong nhiều thập ká»· qua ở nhiều quốc gia và thêm vào Ä‘ó các quy trình tốt Ä‘ã được thá»±c hiện trong chôn cất chất thải mức cao và nhiên liệu hạt nhân Ä‘ã qua sá»­ dụng được tuyên bố là chất thải.
Trong tuần đầu tiên của cuá»™c họp, các đại diện trình bày và thảo luận báo cáo quốc gia của mình trong Ä‘ó xác định các thách thức, đề xuất, thá»±c tiá»…n tốt và các lÄ©nh vá»±c có hiệu suất tốt. ChÆ°Æ¡ng trình làm việc của tuần thứ hai tập trung vào các kết quả Ä‘ánh giá.
Bismark Tyobeka, Tổng Giám đốc Ä‘iều hành CÆ¡ quan pháp quy hạt nhân quốc gia của Nam Phi đồng thời là Chủ tịch cuá»™c họp nhấn mạnh trong bài phát biểu khai mạc của mình về sá»± Ä‘óng góp quan trọng của công nghệ hạt nhân và vật liệu phóng xạ cho xã há»™i hiện đại.
“Khi chúng ta tiếp tục mở rá»™ng ứng dụng công nghệ hạt nhân, vật liệu phóng xạ và các nguồn phóng xạ, chúng ta không thể không nhấn mạnh đến sá»± cần thiết của đảm bảo quản lý an toàn nhiên liệu hạt nhân và chất thải phóng xạ sinh ra từ các ứng dụng này, để đảm bảo việc bảo vệ người, tài sản và môi trường. Và Ä‘iều này tiếp tục nhận được sá»± tin tưởng của xã há»™i nói chung rằng các ứng dụng tiếp tục và mở rá»™ng của công nghệ hạt nhân đều an toàn và bền vững” ông nói.
Cuá»™c họp Ä‘ánh giá cÅ©ng có 2 phiên chủ đề, má»™t phiên về những phát triển và thách thức gần Ä‘ây trong quản lý an toàn các nguồn phóng xạ kín Ä‘ã qua sá»­ dụng và má»™t phiên về các vấn đề an toàn chung, thách thức và sá»± chấp nhận của công chúng liên quan đến việc lÆ°u giữ và xá»­ lý chất thải phóng xạ ở mức cao hÆ¡n.
Công Æ°á»›c chung về An toàn quản lý nhiên liệu Ä‘ã qua sá»­ dụng và An toàn quản lý chất thải phóng xạ là má»™t cÆ¡ chế Ä‘a phÆ°Æ¡ng vá»›i mục tiêu chính: thiết lập và khuyến khích các quốc gia cam kết cùng thá»±c hiện má»™t khuôn khổ pháp lý chung, thống nhất về việc quản lý an toàn chất thải phóng xạ, nhiên liệu hạt nhân Ä‘ã qua sá»­ dụng. Công Æ°á»›c có hiệu lá»±c ngày 18/6/2001 và tính đến nay Ä‘ã có 78 thành viên, trong Ä‘ó có các quốc gia có nền công nghiệp hạt nhân phát triển nhÆ° Trung Quốc, Nga, Pháp, Anh, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc. Trong khối ASEAN, có In-Ä‘ô-nê-xi-a Ä‘ã phê chuẩn và Phi-lip-pin Ä‘ã ký Công Æ°á»›c. Việt Nam trở thành thành viên của Công Æ°á»›c từ tháng 01/2014. Cuá»™c họp Ä‘ánh giá lần thứ 5 là cuá»™c họp đầu tiên Việt Nam tham dá»± trong khuôn khổ của Công Æ°á»›c này.
                                                                                                                                        Cục ATBXHN, theo IAEA